Na 'Portrecie damy z gronostajem' nie zawsze był gronostaj
30 września 2014, 09:32Dotąd sądzono, że na "Portrecie damy z gronostajem" Leonarda da Vinci zawsze znajdował się tytułowy gronostaj. Badania inżyniera Pascala Cotte, pioniera techniki zwanej amplifikacją warstwy (ang. Layer Amplification Method, LAM), wykazały jednak, że to nieprawda. Renesansowy mistrz stworzył 3 wersje obrazu: jedną bez zwierzęcia i dwie z różnie wyglądającymi futrami.
W końcu zaobserwowano koronalny wyrzut masy na gwieździe innej niż Słońce. Był potężny
13 listopada 2025, 15:18Międzynarodowy zespół naukowy zdobył pierwszy dowód na koronalny wyrzut masy (CME) na gwieździe innej niż Słońce. CME, słoneczne erupcje, podczas których olbrzymie ilości materiału są wyrzucane w przestrzeń kosmiczną, są często obserwowanym zjawiskiem. Wpływają one na pogodę kosmiczną, pozwalają nam podziwiać zorze polarne i nie ma najmniejszych powodów, dla których zjawiska takie nie miałyby zachodzić na innych gwiazdach. Dotychczas jednak nie udało się zdobyć bezsprzecznego dowodu na ich istnienie. Udało się to dopiero dzięki kosmicznemu obserwatorium NMM-Newton Europejskiej Agencji Kosmicznej i europejskiemu międzynarodowemu interferometrowi LOFAR, którego 3 stacje znajdują się w Polsce.
Wyrazy twarzy nie są uniwersalne
5 kwietnia 2007, 10:35Kultura jest kluczem do interpretacji emocji i wyrazu twarzy. Jeśli standardem jest kontrolowanie uczuć, jak np. w Japonii, uwaga rozmówców skupia się na oczach. W kulturach otwarcie wyrażających emocje, czyli w kulturach zachodnich, za najważniejszy punkt twarzy uchodzą usta.
Manuskrypt z Bristolu to jeden z najstarszych tekstów o czarodzieju Merlinie
6 września 2021, 14:23Odkryte niedawno w Bristolu fragmenty średniowiecznego manuskryptu, opowiadające historię Merlina, czarodzieja znanego opowieści o królu Arturze, są jednymi z najstarszych znanych zapisków dotyczących tej postaci. Naukowcy, którzy badali zabytki, znaleźli różnice pomiędzy tą a innymi wersjami tekstu, a dzięki użyciu nowoczesnych narzędzi byli w stanie odczytać uszkodzone fragmenty, określić czas i miejsce powstania manuskryptu oraz typ atramentu.
Wytępiliśmy 2/3 morskich drapieżników
21 października 2014, 11:56Grupa naukowców, która postanowiła sprawdzić, jak ludzie przetrzebili populację największych morskich ryb drapieżnych stwierdziła, że w ciągu ostatnich 100 lat liczba takich ryb została przez nas zmniejszona o ponad 2/3. Do największego spadku dochodzi od lat 70. ubiegłego wieku.
Mikroplastik wzmacnia zakwity toksycznych glonów
2 lutego 2026, 10:21Co jakiś czas słyszymy o „czerwonym przypływie”, zakwitach toksycznych glonów w różnych częściach świata. Jeden z regionów wybrzeży Australii Południowej już od 9 miesięcy doświadcza takiego zakwitu. Glony uwalniają toksyny, zabijają życie morskie i mogą zmusić władze do zamykania plaż czy przybrzeżnych jezior. Powodem zakwitów jest nadmierna dostawa substancji odżywczych z lądu – spływające do oceanu nawozy z pól uprawny oraz ścieki z ludzkich osiedli. Jednak nowe badania wskazują, że zakwity i ich szkodliwy wpływ na środowisko, mogą być wzmacnianie przez obecność w wodzie mikroplastiku.
Nowa lista związków wywołujących raka piersi
15 maja 2007, 10:41Amerykańscy naukowcy przeanalizowali gigantyczną liczbę, bo aż 900, badań i sporządzili listę 216 występujących w środowisku związków chemicznych, które wywołują raka piersi. W uwzględnionych eksperymentach brali udział zarówno ludzie, jak i gryzonie. Groźne dla zdrowia substancje znajdują się w wodzie, powietrzu i pokarmach.
Systemy sztucznej inteligencji uczą się szybciej, gdy mają zróżnicowaną budowę
14 października 2021, 15:35Zróżnicowanie komórek mózgowych może prowadzić do szybszego uczenia się, odkryli naukowcy z Imperial College London (ICL). Spostrzeżenie to może zwiększyć wydajność systemów sztucznej inteligencji. Uczeni zauważyli, że gdy w sieciach neuronowych indywidualnie dobierali właściwości elektryczne komórek, sieci takie uczyły się szybciej, niż sieci złożone z komórek o identycznych parametrach.
Rzymski talerz w Japonii
14 listopada 2014, 10:26Ciemnoniebieski talerz, wydobyty z pochodzącego z V wieku grobu w japońskiej prowincji Nara to dowód na istnienie łączności handlowej pomiędzy Japonią a Cesarstwem Rzymskim. Badania przeprowadzone metodą spektroskopii fluorescencji rentgenowskiej wykazały, że skład chemiczny naczynia jest niemal identyczny z rzymskimi wyrobami z II wieku n.e. i wcześniejszymi.
Po pół wieku udało się rozwiązać zagadkę niezwykłego promieniowania wyjątkowej gwiazdy
25 marca 2026, 17:25Międzynarodowa grupa naukowa rozwiązała zagadkę astronomiczną, która trapiła ekspertów od pół wieku. Yaël Nazé i Grégor Rauw z Uniwersytetu w Liège oraz Masahiro Tsujimoto z Uniwersytetu Tokijskiego i Sean J. Gunderson z Kavli Institute for Astrophysics and Space Research odkryli dlaczego niezwykła gwiazda γ Cas emituje niezwykle silne twarde promieniowanie rentgenowskie.
